Professional Documents
Culture Documents
Mahabharat Khand4 Ashok Kothare
Mahabharat Khand4 Ashok Kothare
Mahabharat Khand4 Ashok Kothare
खड ४थ : आद पर
अश क क ठ र
ईसह त पत ष न
मह भ रत
मर ठ अनव दक : श . अश क क ठ र
ashokkothare@gmail.com
य पसतक त ल लखन च सव हकक अनव दक कड सरक त अस!न
पसतक च कक"व तय त ल अ"श च पनमदण व न ट, कचतपट कक"व
इतर रप "तर करणय स ठ अनव दक च लख परव नग घण
आवशयक आह. तस न कलय स क यदश र क रव य ह ऊ शकत.
ई स कहतय पकतष न
G1102, Eternity, Eleventh floor
Eastern Express Highway. Thane, 400604
www.esahity.com
esahity@gmail.com
©esahity Pratishthan®2018
• कवन म!लय कवतरण स ठ उपलब9.
पक शन : १० म २०१८
- अनव दक च द न शबद -
कह"द ! म नयतत जय क "हI रचन सवम नय आहत तय त ल एक मह भ रत आह. कह"द"च! य सगळय पर"पर ,
च ल ररत , स"सक र ह "च मळ" मह भ रत त आहत. चOकस कह"द ! वयककल बय चवळ अमक पथ क "
पच र त आल अस पश पडत पर"त, तय च सम 9 नक रक उतर म त तय ल कमळत न ह . च र जण
च र कलपन स "गत त व तय च गT9ळ उडत . त ह ऊ नय व तय वकहव ट , पथ ह "च म!ळ क ठ आह त
ल त य व ह स ठ ह पयतन आह, ह अनव द व चल कU, तय पश "च सम 9 नक रक उतर" कमळत ल
अश म झ अप आह. महण!न, म मह भ रत ह मह क वय च मर ठ त अनव द करणय च ठरवल.
आत पयWत मह भ रत वर बरच ललह ल गल आह व ह पढसद पषकळ ललह ल ज ईल पण मह भ रत,
जस\ आह तस\, व चक "न कमळण आवशयक आह व त ह भ ष "तर न म व चक "न दत आह.
मह भ रत ह एक मह क वय आह. अस\ महणत त, ह सव त म ठ ग"थ आह. म म त अनव द करत "न त
गद त कल आह क रण, मल ककवतच अ"ग न ह . मह भ रत चय उपलब9 पकत"त क "हI भद आढळत त.
तय स ठ सगळ भद भ ष "तर त घतल आहत महणज, क "हI र ह` न ज व! नय.
म झ व चक स 9 मर ठ आहत जय "च ज न म जक आह अस\ गbह त 9रन म अनव द च भ ष ब ळब 9
मर ठ ठवल आह, तय मळ\ क ण ल ह त सहजपण व चत यईल व समजल. क "हI लखक अश ग"थ च
अनव द करत "न मद म प च न (Archaic) भ ष व परत त पर"त म झ अस अनभव आह कक", बहd तक
व चक "न त व चणय स त स ह त . महण!न भ ष आपल नहम च च ओघवत ठवल आह.
मह भ रत च अठर पव आहत व तय आ9 च अस आकदपव महण!न एक ज डल आह. आकदपव मळ
मह भ रत त ल मखय कथ भ ग च प!वgकतह स व चक "न समजल. आकदपव त कह"द"च! य अनक पर ण "चय
मळसत च कलपन यत. महण!न त म झय मत फ र महतव च आह. म म त अनव द करणय चय
स य स ठ स"प!ण मह भ रत प"चव स प ज सत ख"ड "त कवभ ग!न कदल आह. तय मळ\ इ"टरनटवर
चढवत "न व उतरवत "न स प ज ईल अश अप आह. तय त म!ळ आकदपव च प "च ख"ड कल आहत,
तय त ल ह चOथ ख"ड आपण आत व चण र अह त.
मह भ रत क9 ललह ल गल अस पश नहम त व चण य चय मन त ड क वत महण!न तय बदल थ ड
ललह त आह. मह व र व गOतम बद आपलय ल म ह त आहत, स 9 रणपण इसव सन प!व ५५० वषg त
द घ मह नभ व ह ऊन गल. जर मह भ रत च रचन तय आ9 च असत तर तय च उलख तय क ळ त ल
जkन व बद स कहतय त कनकlतच आल असत . बद ल स "खयमन अस\ स"ब 9त त. क रण, तय च
ततवज न स "खय कवच र वर आ9 र त आह. वय स "च भगवत ग त वद "त च ततवज न म "डत ज तलनन
अव च न आह व स "खय कवच र ह कह"द ! ततवज न त ल पकहल महणज, सव त ज सत जन समजल
ज त . जर त बद चय आ9 च असत तर कनकlतच तय च पभ व बद चय कवच र "वर झ लल कदसल
असत . कवशष करन ह द घ र जघर णय च ह त महणज तय "च कश ण तय क ळ त ल सवnतम असण रच
मग तय चय अभय स त ग त , कbषण ह आल असत. कवशषकरन जर त द घ 9म वर क म करत ह त तर
ह अपक त आह. पर"त, पतय अस\ कदसत कक", तय द घ चय ह ततक ललन स कहतय त त उलख
आढळत न ह . ह च अथ मह भ रत तय न"तरचय क ळ त रचल गल अस व. दसर अ"द ज अस कU,
वद "त ततवज न ललह ण र वय स व मह भ रतक र वय स एकच वयकक ह त अस\ स 9 र म नल ज त आह.
वद "त च स र मह भ रत त ल ग तत आह. वद "त ततवज न च उगम तय च सम र स झ ल ह सवम नय
आह. मह भ रत ललह ण र वय स स "गत त, वद "च कवसर पडत च लल आह तर त ज न स पय भ षत
स म नय न " समज व महण!न कथ रप त!न त उपलब9 वह व ह स ठ तय "न मह भ रत ह क लपकनक
रचन कल आह. अस\ सव पह त आपण अ"द ज कर शकत कक", मह भ रत इसव सन प!व ४००चय
सम र स महणज, अश क सम ट चय आ9 ललह ल गल अस व.
मह भ रत त सवतs वय स एक प त अश भ!कमक करत "न कदसत. तय च पम ण कbषण महण!न ज प त आह
तय च सगळ कतवय पह त वय स जय "च खर न "व कbषण दkप यन आह , त\च कर त आहत अस व टत.
महणज मह भ रतक र वय स तय "चय रचनत द न भ!कमक करत "त अस\ महण व ल गल. तय मळ\ अस
समजणय स हरकत नस व कU, मह भ रत तय "चय कलपन "च च एक भ ग आह.
! मह भ रत त ल कथ "त!न क य स "ग वय च आह त
म झय मत, अश चचgत वळ वयथ न घ लवत " कह"द"न
पह व. एक ऐकतह लसक दसतऐवज महण!न मह भ रत उपय ग यईल अस\ व टत न ह . मह भ रत त ल
कथ पह त , तय त ल अकतर"लजत पस"ग ह\च स "गत त कक" ह सगळ कप लकललपत आह. पर"त, तय "त!न ज
कशकवणय च पयतन झ ल आह त अपकतम आह.
! ल कदज, प ठश ळ "त!न प थकमक
आपलय कड इ"गज "न स "पतच कश ण पदत आणल तय आ9 कह"द"त
कश ण घत असत". तय त पथम, अ र ओळख न"तर गकणत व मह भ रत कशकवल ज ई (पर कहत
ब हण "चय प ठश ळ "त!न तय कशव य कमक "ड चय प थय कशकवलय ज त) ह ल त घतल प कहज.
क रण, मह भ रत त!न म णस ल ज वन कस जग व तय बदलच म गदशन कमळत. मह भ रत ह एक
शk कणक म धयम महण!न व पर त ह त. आपलय कशव ज र जय "च कश ण मह भ रत त!नच झ ल ह त.
तय त!न ज कनत श स कशकवल आह त\च आपल कश ण ह त. म झय मत, ह "च उदश व चक "न
ड ळय सम र घऊन मह भ रत व च व, 9 कमक ग"थ समज!न भ बडपण व च! नय क रण त 9 कमक ग"थ
न ह . मह भ रत त अनक बOद क" आहत जस\ भगवत ग त , कवदर! ग त , ककणक ग त वगkर. त सगळ
ज वन च ज न आह महण!न पतयक शह ण कह"द,! मह भ रत व चणय त ठवल तर तय च भल ह ईल. तय "न
त सहजपण कमळ व महण!न ह पप"च आर"भल आह. ई-स कहतय तय च कवन मलय कवतरण करण र आह
महण!न तय "न शतशs 9नयव द.
अश क क ठ र
म झ ई-मल – ashokkothare@gmail.com
म झ बल<ग –
Ashok Kothare, http://ashokkotharesblog.blogspot.com/ for stories
I reckon, http://kotharesviews.blogspot.com/ for philosophy
Ideas and tips on any subject, http://kotharay.blogspot.in/ for intelligent
discussions.
Freedom of Expression, http://kothare-thinks.blogspot.in/