Professional Documents
Culture Documents
1ms2vapq9tufuirr
1ms2vapq9tufuirr
Spis treści
2
Cele i funkcje prawa
Cele prawa
3
Sprzeczności wśród przedstawicieli doktryny nie budzi jednak, że normy,
instytucje oraz prawo samo w sobie wywołują określone skutki w otoczeniu,
w którym funkcjonują.
Funkcje prawa
4
Niektóre funkcje prawa pokrywają się z funkcjami jakie pełnia inne
regulatory ludzkich zachowań, jak moralność czy religia. Nie istnieje jedna
typologia funkcji, jakie normy (bądź prawo jako całość) pełnią w swoim
otoczeniu.
5
powoływane są do życia organy takie jak sądy, jednostki samorządowe
oraz spółki, fundacje itp.
6
Instrumentalny charakter prawa
7
Znaczenie prawa w ten sposób zostaje wypaczone i przestaje ono pełnić
swoje dotychczasowe funkcje gwarantujące respektowanie istotnych
składników ładu społecznego (np. wolności, sprawiedliwości). Jedna z
podstawowych zasad ładu demokratycznego – zasada rządów prawa –
zostaje zignorowana przez prawodawcę i podmioty stosujące prawo.
Dochodzi do sytuacji, w której osoby te prawem się posługują, ale nie stosują
się do niego.
8
Instrumentalizacja prawa odbywa się nie tylko w państwach, w których
sprawowane są rządy autorytarne bądź totalitarne. Ma ona miejsce również
w państwach demokratycznych (zarówno tych w których demokracja jest
zakorzeniona, jak i w tych, w których ona się rozwija).
9
O przestrzeganiu prawa może być mowa wyłącznie wtedy, gdy jednostka
świadomie dostosowuje swoje zachowanie do określonych w nim norm.
10
Postawa legalistyczna
Postawa oportunistyczna
11
oraz skuteczności aparatu ścigania (sprawne ujęcie i nieuchronne skazanie
również może sprawić, że oportunista odstąpi od dokonania czynu
przestępnego).
Postawa konformistyczna
12
Postawa nihilistyczna
13
celu osiągnięcia prywatnych korzyści, lecz ma na względzie interes
publiczny.
14
Zachowanie praeter legem
15
Przyjęcie odmiennych założeń polegających na stwierdzeniu, że popełnienie
czynu przestępnego z powodu nieznajomości prawa i uniknięcie w ten
sposób odpowiedzialności stanowiłoby podważenie istoty prawa, a jego
obowiązywanie straciłoby jakikolwiek sens.
Samo posiadanie tej możliwości skutkuje tym, że adresaci norm nie mogą
posłużyć się argumentem, że nie znali obowiązującego ich prawa.
16
Wiedzę na temat obowiązujących norm można czerpać z różnych źródeł, np.
publikacje naukowe, podręczniki czy doniesienia prasowe, które pozwalają
zapoznać się również z planowanymi zmianami w prawie.
17
zmianę otaczającej je rzeczywistości, co powoduje jej kolejne zmiany i
wymóg kolejnych nowelizacji. Jedne akty normatywne wchodzą w
życie, inne są uchylane, wiele jest zmienianych – w dzisiejszych
czasach liczba nowelizacji aktu prawnego obowiązującego 3 lata może
sięgnąć kilkudziesięciu. Nowelizacja rzadko pociąga za sobą
ogłoszenie tekstu jednolitego (który stanowi jednolitą obowiązującą
aktualnie treść danego aktu), co utrudnia zapoznanie się w łatwy
sposób z treścią obowiązujących przepisów.
Skuteczność prawa
18
Pojęcie skuteczności prawa może przyjąć różne definicje. W ten sposób
wyróżnia się różne koncepcje pojmowania skuteczności obowiązującego
prawa.
Skuteczność finistyczna
19
Skuteczność behawioralna
Skuteczność aksjologiczna
20
Podsumowanie
Literatura uzupełniająca:
21
10. Zirk-Sadowski M., Wprowadzenie do filozofii prawa,
Warszawa, 2021.
22